متادون (Methadone) یک داروی مخدر صناعی از خانواده اوپیوئیدهاست که هم کاربرد درمانی دارد و هم در صورت مصرف نادرست میتواند وابستگی شدید ایجاد کند. این دارو سالهاست در درمان دردهای شدید و همچنین در درمان نگهدارنده اعتیاد به مواد افیونی مثل تریاک و هروئین استفاده میشود.
با وجود نقش درمانی، متادون یکی از داروهایی است که خطر اوردوز، وابستگی جسمی و روانی، و حتی مرگ ناگهانی در صورت مصرف خودسرانه دارد. در این مقاله به صورت کامل با متادون، اثرات آن، عوارض، علائم اعتیاد و روشهای درمان وابستگی آشنا میشوید.
متادون یک اوپیوئید طولانیاثر است که روی گیرندههای مغزی درد و لذت اثر میگذارد. عملکرد آن مشابه هروئین و مورفین است اما آهستهتر و طولانیتر اثر میکند، به همین دلیل در برنامههای درمان اعتیاد استفاده میشود تا:
متادون معمولاً به صورت شربت یا قرص خوراکی تجویز میشود و باید فقط تحت نظر پزشک مصرف شود.
متادون دارویی طولانیاثر است، اما مدت اثر آن در افراد متفاوت است:
| وضعیت مصرف | مدت اثر تقریبی |
|---|---|
| شروع درمان | ۴ تا ۸ ساعت |
| مصرف منظم | ۲۴ تا ۳۶ ساعت (گاهی بیشتر) |
⚠️ همین طولانی بودن اثر باعث میشود خطر تجمع دارو در بدن و مسمومیت بالا برود.
مصرف متادون حتی در دوز درمانی هم میتواند عوارض ایجاد کند:
مصرف متادون باید با احتیاط شدید یا منع کامل در این شرایط باشد:
متادون از خطرناکترین داروها از نظر مرگ بر اثر اوردوز است.
🚑 این وضعیت یک اورژانس پزشکی فوری است.
برخلاف تصور رایج، متادون هم میتواند اعتیاد ایجاد کند.
ترک ناگهانی متادون بسیار سخت و گاهی خطرناک است:
به همین دلیل ترک متادون باید تدریجی و تحت نظر پزشک انجام شود.
مصرف همزمان متادون با موارد زیر بسیار خطرناک است:
این ترکیبها میتوانند باعث ایست تنفسی و مرگ شوند.
درمان وابستگی شامل:
ترک خودسرانه خطرناک است و میتواند به عوارض شدید منجر شود.
مراکز تخصصی با نظارت پزشک میتوانند:
ترک اصولی متادون بدون نظارت تخصصی بسیار دشوار است.
متادون یک داروی مهم درمانی است اما مصرف خودسرانه آن میتواند بسیار خطرناک و اعتیادآور باشد. شناخت عوارض، علائم وابستگی و خطر اوردوز میتواند جان افراد را نجات دهد. درمان وابستگی به متادون نیازمند مداخله تخصصی پزشکی و رواندرمانی است.
